Πίνακας Περιεχομένων
Η Θεσσαλονίκη αποτελεί διαχρονικά μια πόλη με έντονο καλλιτεχνικό αποτύπωμα, φιλοξενώντας πλήθος πολιτιστικών φορέων, εκθεσιακών χώρων και γκαλερί που συνθέτουν έναν ζωντανό εικαστικό χάρτη. Ανάμεσά τους βρίσκεται η Chalkos Gallery, ένας ιδιόκτητος χώρος φιλοξενίας σύγχρονης τέχνης που δημιούργησε το 2015 ο επιχειρηματίας Κώστας Παρχαρίδης.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της, πέρα από τη λειτουργία της ως εκθεσιακού χώρου, είναι η επιδίωξή της να αποτελέσει έναν χώρο συνάντησης, διαλόγου και πολιτιστικής αλληλεπίδρασης. Μέσα από εκθέσεις, παρουσιάσεις και ποικίλες δράσεις, φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, συμβάλλοντας στην καλλιέργεια της πολιτιστικής τους συνείδησης και στη δημιουργία μιας ενεργής κοινότητας γύρω από την τέχνη.
Στεγασμένη στην οδό Ιουστινιανού 21, λίγα μόλις βήματα από το μέρος που δεσπόζει η ιστορική Παναγία των Χαλκέων, η γκαλερί αντλεί το όνομά της από τη μακραίωνη ιστορία της περιοχής, όπου άλλοτε δραστηριοποιούνταν οι χαλκουργοί της πόλης. Η ονομασία αυτή δεν είναι τυχαία. Λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην ιστορική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης και στη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Με αφορμή τη διαδρομή και τη φιλοσοφία της γκαλερί, συνομιλήσαμε με τον ιδρυτή και ιδιοκτήτη της, Κώστας Παρχαρίδη, ο οποίος μοιράζεται τη δική του οπτική για την ταυτότητα της Chalkos Gallery, τη σύγχρονη τέχνη και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει μια γκαλερί ως ιδιαίτερος χώρος συγκέντρωσης ανθρώπων και μέρος πνευματικής και πολιτιστικής μέθεξης.
1. Πώς ξεκίνησε η ιδέα της Chalkos Gallery;
Η Chalkos Gallery γεννήθηκε από μια βαθιά ανάγκη να δημιουργηθεί στη Θεσσαλονίκη ένας χώρος όπου η σύγχρονη τέχνη δεν θα παρουσιάζεται απλώς, αλλά θα συνομιλεί με την κοινωνία. Πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι μια γκαλερί δεν είναι κατάστημα πώλησης έργων τέχνης. Είναι ένας ζωντανός πολιτιστικός οργανισμός που φέρνει κοντά καλλιτέχνες, συλλέκτες, ανθρώπους των γραμμάτων αλλά και πολίτες που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κόσμο της τέχνης. Αυτό το όραμα υπηρετούμε εδώ και δέκα χρόνια.
2. Γιατί επιλέξατε το όνομα «Χαλκός»;
Το όνομα Χαλκός (Chalkos) παραπέμπει άμεσα στην ιστορική γειτονιά όπου βρίσκεται η έδρα της γκαλερί, δίπλα στην Παναγία των Χαλκέων, μια περιοχή με ιδιαίτερο ιστορικό και πολιτιστικό αποτύπωμα. Ήθελα το όνομα να δημιουργεί μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, υπενθυμίζοντας ότι κάθε σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία πατά πάνω σε μια μακραίωνη πολιτιστική διαδρομή.
Ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση μού προκάλεσε το γεγονός ότι, λίγα χρόνια μετά την ίδρυση της Chalkos Gallery, σε μια σημαντική έκδοση αφιερωμένη στην ιστορία της Παναγίας των Χαλκέων έγινε αναφορά στη γκαλερί και στην προέλευση του ονόματός της. Το θεωρώ μια όμορφη, συμβολική δικαίωση της επιλογής μας, ιδιαίτερα καθώς το 2028 το εμβληματικό αυτό βυζαντινό μνημείο συμπληρώνει χίλια χρόνια ιστορίας.
3. Τι σας γοητεύει περισσότερο στη σύγχρονη τέχνη;
Η ελευθερία της. Η σύγχρονη τέχνη δεν δίνει έτοιμες απαντήσεις· θέτει ερωτήματα. Προκαλεί τον θεατή να σκεφτεί, να αμφισβητήσει, να ανακαλύψει νέους τρόπους να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα. Αυτός ο συνεχής διάλογος είναι που με συναρπάζει περισσότερο.
4. Πώς επιλέγετε τους καλλιτέχνες που φιλοξενείτε;
Δεν αναζητώ μόνο καλούς δημιουργούς. Αναζητώ προσωπικότητες με συνέπεια, εξέλιξη και αυθεντικότητα. Με ενδιαφέρει ο καλλιτέχνης να έχει κάτι ουσιαστικό να πει και να υπηρετεί με ειλικρίνεια τη δική του καλλιτεχνική διαδρομή.
Παράλληλα, επιδιώκω να διατηρώ μια δημιουργική ισορροπία ανάμεσα σε καταξιωμένους δημιουργούς και νέες φωνές που αξίζουν να αποκτήσουν βήμα και κοινό. Θεωρώ ότι μία από τις σημαντικότερες αποστολές μιας γκαλερί είναι να ανακαλύπτει, να στηρίζει και να αναδεικνύει το νέο καλλιτεχνικό δυναμικό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει για εμένα η ανάδειξη αξιόλογων καλλιτεχνών από τη Θεσσαλονίκη. Η πόλη διαθέτει εξαιρετικούς δημιουργούς και πιστεύω ότι οφείλουμε να τους δίνουμε ευκαιρίες να παρουσιάσουν το έργο τους, να συνομιλήσουν με το κοινό και να αποκτήσουν τη θέση που τους αξίζει στον σύγχρονο εικαστικό χάρτη.
5. Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο;
Είμαι απολύτως βέβαιος. Η τέχνη ίσως να μην αλλάζει τον κόσμο από μόνη της, αλλά αλλάζει τον άνθρωπο που την παρατηρεί. Και όταν αλλάζει ο άνθρωπος, αλλάζει σταδιακά και η κοινωνία. Η τέχνη καλλιεργεί την ενσυναίσθηση, την κριτική σκέψη και την ευαισθησία· στοιχεία που σήμερα τα έχουμε περισσότερο ανάγκη από ποτέ.
Ταυτόχρονα, οφείλω να πω ότι δεν με εκφράζει η στρατευμένη τέχνη. Με κουράζει όταν ένα έργο προσπαθεί να επιβάλει μια συγκεκριμένη άποψη ή όταν ο καλλιτέχνης υιοθετεί τον ρόλο του δασκάλου ή του τιμητή, κουνώντας το δάχτυλο στον θεατή. Πιστεύω ότι η δύναμη της τέχνης βρίσκεται στα ερωτήματα που γεννά και όχι στις βεβαιότητες που επιβάλλει. Τα σπουδαία έργα δεν υπαγορεύουν τι να σκεφτείς· σου ανοίγουν τον χώρο να ανακαλύψεις τη δική σου αλήθεια.
6. Ποια έκθεση ή ποιος καλλιτέχνης σας έχει αφήσει το πιο έντονο αποτύπωμα;
Είναι δύσκολο να ξεχωρίσω μία μόνο στιγμή. Κάθε έκθεση αφήνει το δικό της αποτύπωμα, γιατί πίσω της κρύβονται μήνες προετοιμασίας, συνεργασίας και δημιουργίας. Αν κάτι με συγκινεί περισσότερο, είναι όταν βλέπω έναν επισκέπτη να συνδέεται πραγματικά με ένα έργο ή έναν νέο συλλέκτη να αποκτά το πρώτο έργο τέχνης της ζωής του. Εκεί αισθάνομαι ότι η αποστολή της γκαλερί έχει πετύχει.
7. Ποια στοιχεία κάνουν τη γκαλερί σας να ξεχωρίζει ως εμπειρία και όχι απλώς ως ένας εκθεσιακός χώρος;
Η Chalkos Gallery λειτουργεί ως χώρος συνάντησης ιδεών. Εκτός από εκθέσεις φιλοξενούμε παρουσιάσεις βιβλίων, μουσικές εκδηλώσεις, διαλέξεις, συζητήσεις και συνεργασίες με φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Θέλουμε κάθε επισκέπτης να φεύγει έχοντας ζήσει μια εμπειρία πολιτισμού και όχι απλώς έχοντας δει μια έκθεση. Η τέχνη αποκτά μεγαλύτερη δύναμη όταν συνομιλεί με τις άλλες μορφές έκφρασης.
8. Τι απολαμβάνετε περισσότερο ως αιθουσάρχης όταν ο χώρος σας φιλοξενεί μια εκδήλωση;
Τη στιγμή που ο χώρος γεμίζει ζωή. Όταν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και ενδιαφερόντων συναντιούνται, συζητούν, ανταλλάσσουν απόψεις και δημιουργούνται νέες γνωριμίες και συνεργασίες. Εκείνη τη στιγμή η γκαλερί παύει να είναι ένας εκθεσιακός χώρος και μετατρέπεται σε μια πραγματική πολιτιστική κοινότητα. Αυτές οι στιγμές είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή.
9. Κατά την εμπειρία σας, αξιοποιούνται επαρκώς οι γκαλερί ως χώροι φιλοξενίας εκδηλώσεων; Θα ενθαρρύνατε άλλους ιδιοκτήτες ή διευθυντές γκαλερί να υιοθετήσουν αυτή την πρακτική;
Πιστεύω πως όχι. Στην Ελλάδα εξακολουθούμε συχνά να αντιμετωπίζουμε τις γκαλερί ως χώρους αποστειρωμένους αποκλειστικά για εκθέσεις και εγκαίνια. Στο εξωτερικό όμως οι επιτυχημένες γκαλερί λειτουργούν ως πολυδιάστατοι πολιτιστικοί πυρήνες. Εκεί πραγματοποιούνται παρουσιάσεις βιβλίων, συναυλίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, συζητήσεις, οινογνωσίες και δράσεις που φέρνουν νέο κοινό σε επαφή με την τέχνη.
Θα ενθάρρυνα ανεπιφύλακτα τους συναδέλφους να ανοίξουν περισσότερο τους χώρους τους στην κοινωνία. Όσο περισσότερος κόσμος αισθανθεί ότι μια γκαλερί είναι ένας φιλόξενος χώρος συνάντησης και εμπειριών, τόσο περισσότερο θα μεγαλώνει το κοινό της τέχνης και, μαζί του, ολόκληρο το πολιτιστικό οικοσύστημα.
