Πίνακας Περιεχομένων
Υπάρχουν δημιουργοί που βλέπουν ένα αντικείμενο όπως είναι και υπάρχουν εκείνοι που αναζητούν αυτό που θα μπορούσε να γίνει. Ο Χρύσανθος Σταθάς ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Η δημιουργική του διαδρομή ξεκίνησε από την ανάγκη να μεταμορφώνει την καθημερινότητα γύρω του, αρχικά μέσα από μικρές χειροποίητες κατασκευές και φωτισμούς, και εξελίχθηκε σε μια προσωπική γλώσσα όπου η ύλη, το φως και ο χώρος συνυπάρχουν και αποκτούν νέα μορφή.
Μέσα από τη δημιουργική ικανότητα του Χρύσανθου Σταθά και της BadLight Creations, το φως παύει να είναι απλώς ένα λειτουργικό στοιχείο και γίνεται μέρος της ίδιας της τέχνης. Αντικείμενα που κάποτε θεωρούνταν άχρηστα μεταμορφώνονται, διαφορετικά υλικά αποκτούν νέα ζωή και κάθε έργο παραμένει μοναδικό, καθώς η ίδια η διαδικασία δημιουργίας οδηγεί σε απρόβλεπτα αποτελέσματα.
Σήμερα, η δημιουργική αυτή πορεία ανοίγει έναν νέο κύκλο με τη BadRelief Creations και την τεχνοτροπία της πέτρας και του βράχου. Εκεί, το φως συναντά το ανάγλυφο και η επιφάνεια γίνεται μέρος της εμπειρίας, αλλάζοντας όψη ανάλογα με την κατεύθυνση του φωτισμού. Από τα μεμονωμένα έργα μέχρι τα installations που μεταμορφώνουν ολόκληρους χώρους, ο Χρύσανθος Σταθάς αναζητά διαρκώς το πως ένα αντικείμενο μπορεί να γίνει ατμόσφαιρα, εμπειρία και τελικά ένας άλλος κόσμος.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την ανάγκη της δημιουργίας, τη σχέση του με το φως και την ύλη, τη δύναμη του πειραματισμού και το πως ένα έργο μπορεί να αλλάξει όχι μόνο έναν χώρο, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τον βλέπουμε.
1. Πώς ξεκίνησε η BadLight Creations και πώς εξελίχθηκε η σχέση σου με το φως ως βασικό υλικό δημιουργίας;
«Όλα ξεκίνησαν από το παιδικό δωμάτιο της κόρης μου. Εκεί γεννήθηκε η πρώτη ανάγκη για καλλιτεχνική έκφραση. Ήθελα να μεταμορφώνω τον χώρο της ανάλογα με τα στάδια της ανάπτυξής της και τα ερεθίσματα που είχε κάθε φορά — από έναν μικρό παιδότοπο με τσουλήθρα, σε κομμωτήριο, αρωματοπωλείο, ζαχαροπλαστείο και ό,τι άλλο της έδινε ευχαρίστηση και για δημιουργία και εκφραστικότητα σε κάθε περίοδο της ζωής της.
Πολύ γρήγορα, αυτή η τάση για δημιουργική έκφραση απλώθηκε σε όλο το σπίτι: μια χειροποίητη κορνίζα, ένας ατμοσφαιρικός φωτισμός σε μια γωνιά, ένα ιδιαίτερο φωτιστικό πάνω από τον καναπέ. Τότε δεν κατασκεύαζα έργα για να τα πουλήσω· δημιουργούσα καθαρά για να γεμίζω ο ίδιος. Κι όταν κάποιος φίλος έβλεπε κάτι που του άρεσε, του το χάριζα ή του έκανα κάτι παρόμοιο. Η χαρά της προσφοράς ήταν η μεγαλύτερη επιβράβευση.»
«Όλα αυτά τα έδενε πάντα το φως. Για μένα, ό,τι κι αν κατασκευάσεις, αν δεν υπάρχει φως, μόλις πέσει η νύχτα σταματάει να υπάρχει. Προσωπικά, μου αρέσει το σκοτάδι — αλλά είναι το φως αυτό που έρχεται να του δώσει σχήμα και μορφή. Το φως έχει κάτι το μαγικό στα μάτια μου· είναι το στοιχείο που ζωντανεύει την ύλη και μεταμορφώνει την ατμόσφαιρα.
Η εμπειρία μου στις οικοδομικές εργασίες λειτούργησε ως καταλύτης, αφού μου έδωσε άνεση στη χρήση των εργαλείων. Αν και με τα ηλεκτρολογικά δεν είχα καμία σχέση στην αρχή, η επιθυμία μου για το επιθυμητό αποτέλεσμα με ώθησε να μάθω βήμα-βήμα τα βασικά.
Σήμερα, μετά από χρόνια δημιουργίας, έχω συνειδητοποιήσει κάτι πολύ βαθύτερο: αν δεν δημιουργήσω, νιώθω να αρρωσταίνω. Η έκφραση μέσα από τις κατασκευές είναι η δική μου ψυχοθεραπεία. Σε αυτή τη διαδρομή ήρθε στη ζωή μου η σύντροφός μου, η οποία πίστεψε σε μένα και με παρότρυνε επίμονα να το δω επαγγελματικά. Με την υπομονή και την καθοδήγησή της, που με οδηγούν βήμα-βήμα σε κάθε νέο στάδιο, γεννήθηκε το BadLight Creations — μια φυσική εξέλιξη που μετέτρεψε μια βαθιά προσωπική ανάγκη σε καλλιτεχνική και επαγγελματική πορεία.»
2. Το «Make Your Lights Art» είναι το μότο σου. Τι σημαίνει για σένα να μετατρέπεις το φως από λειτουργικό στοιχείο σε τέχνη;
«Το φως είναι απαραίτητο σε όλους μας για να λειτουργήσουμε στην καθημερινότητά μας—από τη στιγμή που ανοίγουμε το πατζούρι για να μπει το ηλιακό φως, μέχρι το πάτημα του διακόπτη για να ανάψει μια λάμπα.
Εδώ όμως είναι που γίνεται η ειδοποιός διαφορά: στην ποιότητα και την ποσότητα του φωτός.
Η σωστή διαχείριση του φωτός σε κάθε χώρο είναι αυτό που μετατρέπει τη λειτουργικότητα σε τέχνη. Δεν χρειάζεται πάντα ένα περίτεχνο ή «καλλιτεχνικό» φωτιστικό για να αναδείξεις το φως· αντίθετα, είναι το ίδιο το φως που αναδεικνύει τον χώρο και τη δημιουργία σου. Όταν καταφέρεις να υπολογίσεις τις ακριβείς ανάγκες κάθε ανθρώπου, τότε του προσφέρεις μια εντελώς νέα οπτική. Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία της badlight.creations.»
«Όταν το φως παύει να είναι απλώς χρηστικό και αρχίζει να προσφέρει συναισθηματική ευχαρίστηση, η όραση απελευθερώνεται. Τότε είναι που αρχίζεις να ανακαλύπτεις τα αντικείμενα γύρω σου διαφορετικά—πιο βαθιά, πιο καλλιτεχνικά.»
3. Πόσο σημαντικός είναι ο πειραματισμός με διαφορετικά υλικά στη διαδικασία δημιουργίας ενός έργου σου;
«Καταρχάς, αν δεν κάνεις κάτι διαφορετικό, παύει να είναι τέχνη και γίνεται απλά γραμμή παραγωγής. Επειδή μέσα σε οτιδήποτε φτιάχνω υπάρχει και το κατασκευαστικό κομμάτι, και μου αρέσει να μαθαίνω καινούργια εργαλεία και υλικά, εκεί είναι που ξεκινάει όλη η χαρά.»
«Αν δεν έχω πρώτη ύλη —δηλαδή αντικείμενα, διαφορετικά μεταξύ τους, οτιδήποτε (δεν χρειάζεται κάτι συγκεκριμένο)— δεν μπορώ να δημιουργήσω. Άρα, αντικείμενα που κάποιος τα βλέπει σαν σκουπίδια ή άχρηστα, για μένα είναι το παν. Ο συνδυασμός, η μεταποίηση αυτών των αντικειμένων και η δημιουργία κάτι καινούργιου είναι όλη η τέχνη μου.»
4. Τελευταία πειραματίζεσαι με τεχνοτροπίες που δημιουργούν την αίσθηση αληθινής πέτρας, έργα πραγματικά πολύ εντυπωσιακά. Τι σε οδήγησε σε αυτή τη νέα κατεύθυνση;
«Νομίζω πως την αγαπούσα πάντα την πέτρα — τη σκληρότητα, τις μορφές, τα χρώματά της. Είναι κάτι που βρίσκεται εκεί από πάντα, μια σταθερά στον χρόνο.
Σίγουρα έπαιξε ρόλο και το ότι μετά το σχολείο δούλεψα για χρόνια σε μαρμαράδικο. Η επεξεργασία του μαρμάρου στο τότε με βοηθάει πολύ σε αυτό που κάνω σήμερα.
Παράλληλα, ξαναβγαίνουν στην επιφάνεια τα βιώματά μου από τις οικοδομές· η τεχνοτροπία πέτρας και βράχου που δουλεύω τώρα βασίζεται ουσιαστικά στα ίδια υλικά που δούλευα τότε, στα χτισίματα και τα σοβατίσματα και όχι μόνο.
«Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι όποιο έργο κι αν φτιάξεις με αυτή την τεχνοτροπία, δεν θα είναι ποτέ ίδιο με το προηγούμενο. Αυτό είναι που με συναρπάζει. Δεν είναι όπως η γλυπτική, όπου αν σου ξεφύγει ένα χιλιοστό από το σχέδιο μπορεί να χαλάσει· όλο το έργο εδώ ξεκινάς και το ίδιο το έργο σε οδηγεί εκεί που θέλει αυτό.
Σε συνδυασμό μάλιστα με το φως, το αποτέλεσμα γίνεται πραγματικά εξαιρετικό. Από όποια πλευρά κι αν φωτίσεις το έργο, δείχνει πάντα διαφορετικό. Αυτό ακριβώς είναι που με τράβηξε τόσο πολύ και με έκανε να αφοσιωθώ στην τεχνοτροπία της πέτρας και του βράχου.»
5. Πώς αλλάζει ένα έργο σου όταν από ένα μεμονωμένο αντικείμενο γίνεται μέρος ενός χώρου ή ενός μεγαλύτερου installation;
«Πάντα ξεκινάω να δημιουργώ κάτι γιατί αλλιώς θα μπαινόβγαινα σε γραφεία ψυχολόγων.
Άρα ξεκινάω να δημιουργώ από εσωτερική ανάγκη. Άρα τα έργα αυτά που κάνω τις περισσότερες φορές διακοσμούν το μέσα μου.»
«Τώρα όταν αυτά φεύγουν από μένα και μπαίνουν σε κάποιο χώρο εκεί το έχει φανταστεί κάποιος άλλος σαν μέρος του χώρου του εγώ δεν νομίζω να μπορώ καταφέρω ποτέ να μπω στο μυαλό του.
Αν μου ζητήσει κάτι για κάποιον συγκεκριμένο χώρο και να δημιουργήσω από την αρχή εκεί αλλάζουν τα πράγματα. Γίνομαι μέρος του χώρου και ξεκινάει η απόλαυση της δημιουργίας.
Όσο πιο μεγάλο το έργο τόσο πιο απολαυστικό για μένα.»
6. Έχοντας συμμετάσχει σε bazaar ως δημιουργός, τι έχεις αποκομίσει από την άμεση επαφή με το κοινό και την αντίδρασή του στα έργα σου;
«Ο κόσμος τα λατρεύει. Οι μεγάλοι σε ηλικίες νοσταλγούν τα παλιά βλέποντας τα vintage φωτιστικά και οι νέοι θέλουν να βγάλουν selfie δίπλα τους για να ποστάρουν στο ινστα. Νομιζω ότι βλέπουν κατι διαφορετικό. Βλέπουν αγαπημένα τους αντικείμενα που πλέον έχουν άλλη λειτουργικότητα από αυτή που γνώριζαν και αυτό νομίζω τους εντυπωσιάζει.»
«Την ώρα που στα περισσότερα bazaar κυριαρχούν τα αξεσουάρ, τα σαπούνια και τα τρόφιμα, όταν ο κόσμος περνάει από το δικό μου περίπτερο, “κολλάει”. Τους τραβούν την προσοχή τα ιδιαίτερα χρώματα, οι όγκοι των αντικειμένων, η πολυμορφία των υλικών και φυσικά η ποιότητα της δουλειάς μου.
Στο τελευταίο bazaar που συμμετείχα, η προσέλευση ήταν τόσο μεγάλη που δυσκολευόμουν να διαχειριστώ τον όγκο του κόσμου!»
7. Από την πλευρά ενός συμμετέχοντα / εκθέτη, τι θεωρείς ότι κάνει μια διοργάνωση έκθεσης έργων ή ένα bazaar πραγματικά ξεχωριστό για τον επισκέπτη;
«Η εμπειρία μου δεν είναι πολύ μεγάλη, αλλά αυτό που σίγουρα θέλουν οι επισκέπτες είναι καθοδήγηση. Ο κόσμος πάει σε μια έκθεση ή bazaar έχοντας συνήθως πολύ λίγες πληροφορίες — απλά ένα μικρό κείμενο που είδε στα social media ή κάτι που άκουσε από έναν φίλο. Η σωστή καθοδήγηση τον βοηθάει να αξιοποιήσει τον χρόνο του σε πράγματα που πραγματικά τον ενδιαφέρουν, κι αυτό τον κάνει πιο ευδιάθετο, κάτι που μεταφέρεται σε όλο τον χώρο. Παράλληλα, θεωρώ ότι ξεχωριστή την κάνει και η συνολική ατμόσφαιρα.»
«Όταν ο χώρος είναι όμορφα στημένος, με σωστό φωτισμό και μουσική που δεν σε κουράζει, νιώθεις αμέσως πιο οικεία. Επίσης, μένει αξέχαστο όταν ο κόσμος μπορεί να αλληλεπιδράσει — να αγγίξει τα υλικά ή να δει τον δημιουργό να φτιάχνει κάτι εκείνη την ώρα. Τέλος, η ανθρώπινη επαφή παίζει τεράστιο ρόλο: ένα ζεστό χαμόγελο χωρίς πίεση για αγορά και μια απλή κάρτα για να σε βρουν μετά, κάνουν τον επισκέπτη να νιώθει συνδεδεμένος με αυτό που βλέπει.»
8. Πώς θα μπορούσε το φως και ένα installation να μεταμορφώσει την ατμόσφαιρα και την εμπειρία μιας διοργάνωσης;
«Για μένα, το φως και ένα installation σε έναν χώρο διοργάνωσης δεν είναι απλά διακόσμηση, αλλά ο τρόπος να αλλάξεις τελείως τη διάθεση του κόσμου και να στήσεις την εμπειρία του event.
Σε έναν χώρο που φιλοξενεί εκδηλώσεις, το φως καθοδηγεί το βλέμμα και τη ροή του κόσμου, ενώ μια χειροποίητη κατασκευή δίνει ταυτότητα στην ίδια τη διοργάνωση. Για παράδειγμα, σε ένα project που έκανα, συνδύασα έναν βράχο που αιωρείται, ένα φωτιστικό φεγγάρι κι έναν ναργιλέ ηφαίστειο. Παρόλο που ήταν διαφορετικά κομμάτια, έδεσαν απόλυτα στον χώρο και δημιούργησαν ένα ενιαίο περιβάλλον.»
«Αυτό μεταμορφώνει την εμπειρία σε μια διοργάνωση: ο κόσμος δεν έρχεται απλά να παρακολουθήσει κάτι, αλλά μπαίνει μέσα σε έναν άλλον κόσμο. Εντυπωσιάζεται, βγάζει φωτογραφίες, αλληλεπιδρά με τον χώρο και τελικά φεύγει έχοντας ζήσει κάτι που θα του μείνει αξέχαστο.»
9. Ποια νέα υλικά, τεχνικές ή μορφές θα ήθελες να εξερευνήσεις στο επόμενο κεφάλαιο της BadLight Creation;
«Προς το παρόν, είμαι αφοσιωμένος στην τεχνοτροπία της πέτρας και του βράχου — αισθάνομαι ότι έχουμε να δώσουμε πολλά ακόμα ο ένας στον άλλον. Είναι μια τεχνική με τεράστιο εύρος εφαρμογών: από θεματικά πάρκα, πισίνες και αυλές, μέχρι εσωτερικούς χώρους και εξειδικευμένη διακόσμηση.
«Το επόμενο κεφάλαιο είναι ο ουσιαστικός συνδυασμός της BadLight Creations με τη BadRelief Creations. Αυτή η συνάντηση του φωτός με το ανάγλυφο μπορεί να είναι η πραγματική μου καλλιτεχνική ταυτότητα.»
Μπορείτε να δείτε περισσότερα έργα του Χρύσανθου Σταθά ή αλλιώς BadLight Creations / BadRelief Creations:
